Şeker Hastalığı

şeker hastalığı

Son zamanlarda adını sıkça duyduğumuz şeker hastalığı yani diyabet özellikle sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşamın getirdiği sağlık sorunları arasında yer alır. Şeker hastalığı insülin kaynaklıdır. İnsülin hormonu yetersiz üretiliyor veya var olan insüline direnç gelişmesi  şeker hastalığına neden olur. Bu bilgilerin ardından dilerseniz şeker hastalığı nedir, şeker hastalığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi hakkındaki bilgilere geçelim.

Şeker Hastalığı Nedir?

Şeker hastalığı görülen kişilerde kanda bulunan glukoz yani şeker düzeyi normal seviyenin üstüne çıkar. Glukoz protein, yağ ve karbonhidrat öğütülürken ortaya çıkan basit şekerdir. Glukoz vücuttaki tüm organlar için oldukça önemli bir besin kaynağıdır. İnsülin hormonu sayesinde hücreler ihtiyaç duydukları glukozu hücre içine alarak yakıt olarak kullanır veya glikojen olarak depolayabilir. Pankreas bezi tarafından insülin salgılanmazsa  glukoz kanda yükselir ve normalde görülmemesi gerekirken idrarda da tespit edilir. 

Diyabet farklı türleri olan bir hastalıktır. Tip 1 diyabette insülin üretimi azdır veya hiç yoktur. Tip 2 diyabette ise insüline karşı bir direnç söz konusudur; mevcutta olan insülin kullanılamamaktadır. Her iki durumda da kan şekeri yükselir. 

Pre-diyabet ise şeker hastalığı belirtileri yakın olsa da diyabet teşhisi koyacak türden değildir. Genetik faktörlere, gebeliğe (gestasyonel) ve diğer birtakım nedenlere bağlı olarak şeker hastalığı çeşitlidir. 

Şeker Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Şeker hastalığı nedenleri arasında çevresel ve genetik birçok neden vardır. Diyabet türüne göre sebepler değişiklik gösterse de genel olarak benzerdir. Tip 1 diyabet bu konuda diğer türlerden çoğunlukla genetik faktörlere bağlı olmasıyla ayrılır. Ayrıca pankreasın zarar görmesi sonucunda insülin hormonunu salgılayamaması da tip 1 diyabet nedenidir. Tip 2 diyabete ise obezite, ailede şeker hastalığı olması, hareketsiz yaşam, stres, gebelik, ilerleyen yaş vb. durumlar neden olur.

şeker hastalığı belirtileri

Şeker Hastalığı (Diyabet) Belirtileri Nelerdir?

Diyabetin en net belirtileri ve yıkıcı sonuçları Tip 1 diyabet hastalarında görülmektedir. Bu hastaların küçük yaşlardan itibaren diyabet ile uğraşıyor olmaları, hastalığın gelişim süresinin atlanmasını sağlar. Doğal olarak, hastalığın erken dönem belirtilerinden bahsetmek mümkün değildir. Diyabet hastalığına yakalanan hastaların diyabet türleri arasındaki dağılımı incelendiğinde en çok hastanın Tip 2 diyabet hastası olduğu görülecektir. Doğal olarak, tüm hastaların yüzde doksanını kapsayan Tip 2 diyabet hastalarındaki belirtiler de diyabet hastalığının belirtileri olarak kabul edilmektedir. Diyabet hastalığına kadar gelen süreçte önce insülin direnci gelişmekte sonrasında ise erken dönem diyabet ortaya çıkmaktadır. İnsülin direnci aşaması, erken dönem diyabet ve geç dönem diyabetlerde belirtiler farklılaşmaktadır. Şeker hastalığının belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Boşaltım sistemi, dolaşım sisteminin emniyet kemeridir. Dolaşım sisteminde meydana gelen her türlü aşırılık boşaltım sistemi tarafından bertaraf edilir. Kandaki şeker oranının normalin çok üzerine gelmesiyle birlikte böbrekler de olması gerekenden daha fazla çalışmaya başlar. Amaç, kana karışan fazla şekeri idrara aktarmak ve idrar yollarından dışarı atmaktır. Diyabet yani diyabete yakalananlarda ilk belirti, sıvı alımıyla orantısız olacak şekilde sık idrara çıkmaktır. Ayrıca bu etkinin bir yan ürünü olarak vücudun su gereksinimi de sürekli artmaktadır. Su içilmesine rağmen giderilemeyen susuzluk hissi de sık idrara çıkma kadar net bir diyabet belirtisidir.
  • Şeker hastalarında kişinin vücut ağırlığı dengesizleşebilir. Özellikle orta dönem diyabet hastalarında olağan bir süreçtir. Kişi sürekli olarak kalori kaybetmekte, sürekli olarak acıkmakta, sürekli olarak besin tüketmekte ve sürekli olarak kan şekeri seviyesini dengesiz hale getirmektedir. Bu kısır döngünün bir sonucu olarak ani kilo kayıpları ya da ani kilo alımları ile karşılaşmak mümkündür. Diyabette sürekli bir açlık hissinden de bahsedilebilir.
  • Uykudan yeni kalkılmasına rağmen yorgun hissedilmesi, halsizliğin ve yorgunluğun sürekli hale gelmesi, ekstrem bir durum olmamasına rağmen sürekli hale gelen bulantı başlıca şeker belirtileri arasındadır.
  • Diyabetin en büyük zararları görme yetisinedir. Şeker hastalığı gözlerdeki kılcal damarlara zarar verilmesiyle görmede bulanıklık hali ile karşılaşılabilir. Ayrıca, şeker hastalarında vücut sürekli idrar ile su attığından dolayı göz merceklerindeki sıvı da çekilebilir. Şeker gözdeki kuruluğun bir sonucu olarak da bulanık görme hali ortaya çıkarabilir.
  • Tip 1 diyabet hastalarında ve ileri seviye Tip 2 diyabet hastalarında karşılaşılan bir durum da yağ hücrelerinin yakılmasıdır. Kandaki şeker kullanılamadığı için, hayatın devam etmesi amacıyla hücreler yağ dokularını yakmaya başlar. Yakılan yağ dokuları kanı asidik hale getirir. Kanın asidik hale gelmesiyle de ileri dönem diyabet belirtileri anlık olarak gelişebilir.
  • Şeker hastalığında doku hasarlarının orta – üst seviyelere gelmesiyle birlikte, bağışıklık sistemi de baskı altına girer. Bunun bir sonucu olarak ise enfeksiyon hastalıklarının sıklığı artabilir.
  • Şeker hastalığında çıplak gözle de görülebilen bölgelerde geç iyileşen ya da hiç iyileşmeyen yaralar oluşabilir.
  • Diyabet böbrekler üzerinde ciddi bir baskı oluşturur. Aynı zamanda idrar yolları da baskı altında kalmaktadır. Uzun süre müdahale edilmeyen diyabet hastalığı durumunda idrar yollarında enfeksiyon gelişimi görülebilir.
  • Kadın diyabet hastalarında kan şekeri düzensizliğine bağlı olarak adet düzensizliği ortaya çıkabilir.

Diyabetin yani şeker hastalığının belirtileri genel olarak bunlardır. Tip 2 diyabet hastalarında belirtilerin ortaya çıkması ve fark edilebilir hale gelmesi çok uzun süreler aldığından dolayı sayılan belirtilere çok daha fazlası eklenebileceği gibi birçoğu da hiç görülmeyebilir.
diyabet

Diyabet Hangi Sağlık Sorunlarına Yol Açar?

Diyabet (şeker hastalığı) bazı insanlarda onlarca yıllık bir gelişim gösterebileceği gibi, birkaç yıl içinde de ciddi sorunlar ortaya çıkarabilir. Diyabetin ilk dönemlerinin belirtiler ve sorunlar açısından tespiti oldukça zordur. Kanda fazla miktarda dolaşan şeker kılcal damarları tahrip etmektedir. Bu tahribatın sonucu olarak da her türlü hastalık ortaya çıkabilmektedir. Diyabetin yol açtığı sağlık sorunları şunlardır:

  • Görme büyük oranda gözdeki sinir hücrelerine bağlıdır. Bu hücreleri kılcal damarlar beslemektedir. Diyabet (şeker hastalığı) kılcal damarları tahrip ettiği için görme yetisinde kayıplar yaşanabilir.
  • Diyabette böbrekler kanı temizlerken özel bazı hücreleri kullanırlar. Bu hücreleri kılcal damarlar beslemektedir. Bu bölgedeki tahribatlara bağlı olarak böbrek hastalıkları ortaya çıkabilir.
  • İleri seviye şeker (diyabet) hastalarında sinir hastalıkları görülmesi olasıdır. Özellikle çevresel sinirlere bağlı olarak ani gelişen hastalıklarla karşılaşmak mümkündür.
  • Şeker (diyabet) hastalığında kalp damarlarında görülen ani sertleşmeler ve buna bağlı olarak ortaya çıkan kalp damar hastalıkları görülür.
  • Diyabet (şeker) hastalığında beyni besleyen damarlarda ani sertleşmeler ve buna bağlı olarak ortaya çıkan ani bilinç kayıpları yaşanmaktadır.
  • Vücudun kalpten en uzak noktası olan ayaklarda ve ayak parmaklarında tıkanmalar. Tıkanmalara bağlı olarak ortaya çıkan doku kayıpları şeker (diyabet) hastalığının belirtileri arasındadır.

Diyabete bağlı ortaya çıkan damar sertleşmelerinin sonucu olarak ise diğer metabolizma sorunları ortaya çıkabilir. Yüksek tansiyon, kolesterol, stres bu sorunlara örnek olarak verilebilir. Ayrıca aşırı kiloları destekleyen unsurların başında damar sertliği gelmektedir.
şeker hastalığı tedavisi

Şeker Hastalığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Şeker hastalığı tedavisi diyabet türüne göre değişiklik gösterir. Tip 1 diyabette diyet ve insülin tedavisi uygulanırken tip 2 diyabette klasik tedavinin yanı sıra cerrahi tedavide yapılabilir. 

Şeker hastalığı tedavisi için Tip 1 diyabet hastaları diyetisyen desteği alarak özel bir beslenme programına tabi olmalıdır. Hastanın alacağı insülin dozu doktor tarafından belirlenerek düzenli alınır. Besinlerin karbonhidrat değeri ve insülin dozu düzenlenerek günlük beslenme rutini planlanır. 

Tip 2 diyabet hastaları da şeker hastalığı tedavisi için özel bir beslenme planına uymanın yanı sıra birtakım ilaçlar kullanır. Bu ilaçlar vücutta bulunan fakat kullanılmayan insülinin salınımını ve insülie duyarlılığı artırmaya yönelik antidiyabetik takviyelerdir. 

Tip 2 diyabet, diyet ve ilaç tedavisine rağmen kontrol altında tutulamıyor ve vücutta hasara neden oluyorsa hastanın sağlık durumu göz önünde bulundurularak ihtiyaç durumunda cerrahi girişimle tedavi edilebilir. Laparoskopik yani kapalı olarak gerçekleştirilen tip 2 diyabet ameliyatında yapılan müdahale ile pankreastan insülin salınımı arttırılır ve salınan insülinin daha kaliteli olması sağlanır. Aynı zamanda dokularda insülin duyarlılığı da artar. ayrıca kişinin özellikle karbonhidratlı gıdalara karşı olan ilgiside azalır. Tüm bu nedenlerle hastada şeker metabolizması normale döner.