Diyabet Cerrahi (Şeker Ameliyatı)

Tip 2 diyabet, obezite, kan şekeri yüksekliği, ilaç ve insülin kullanımına rağmen kan şekerinin sınırlar içinde tutulamadığı durumlarda diyabet cerrahi (şeker ameliyatı) yapılır. Diyabet cerrahi olabilmek için emilimin bozulması mideye alınan besin miktarı azaltılmalıdır. Bu uygulamaların her ikisinin de ortaya çıkmasına neden olan hastalık obezitedir. Ancak günümüzde veba olarak bilinen şeker hastalığına ilgili yöntemlerde değişiklik yapılarak müdahale etmek mümkündür. Şeker hastalığı ameliyatları mide hacminin küçültülmesi ile başlar.

Ortalama olarak, midenin yüzde yetmiş ila sekseni tamamen çıkarılır. Mide hacminin işlevsiz mukozası da iştah hormonları salgıladığı için gıda alımı iki taraflı olarak kısıtlanır. Hastalar fiziksel olarak besin depolayacak yer bulamadıkları için çok az yemek yiyerek tok olurlar. Aynı zamanda tokluk hissi de uzun süre devam eder.

Gastrik bypass ameliyatından sonra emilimin bozulması ve hormon salgısının değiştirilmesi için bağırsaklara müdahale yapılır. Burada hangi müdahalenin yapılacağı diyabet cerrahi (şeker ameliyatı) türü belirlenir. İleal interpozisyon ameliyatında bağırsağın alt ve üst kısımları değiştirilirken; transit bipartisyon ameliyatında ikinci bir bağırsak yolu oluşturulur. Her iki yöntemin de kendine göre avantaj ve dezavantajları olmakla birlikte günümüzde tercih edilen uygulama transit bipartisyon cerrahisidir.

Diyabet Tipleri Nelerdir?

Çeşitli sebeplere bağlı olarak diyabet tipleri farklılık göstermektedir:

  1. Tip 1 diyabet
  2. Tip 2 diyabet
  3. Gestasyonel diyabet
  4. Pre-diyabet
  5. Diğer tipler

Tip 1 diyabet: Pankreasın insülin üretimi ya çok azdır ya da hiç yoktur. Bu nedenle tip 1 diyabet hastalarının hayat boyu düzenli olarak insülin ilacı kullanması ve diyet uygulaması gerekir.

Tip 2 diyabet: Yaygın görülen diyabet türüdür. Pankreas insülini yeterli düzeyde üretemediğinde veya vücut insüline tepki veremediğinde meydana çıkmaktadır. Tip 2 diyabet hastalarının çoğu ise obezite bireylerdir. Diyabet cerrahi (şeker ameliyatı) en çok kullanılan tedavi yöntemidir.

Gestasyonel diyabet: Gebelik döneminde tespit edilir. Hamilelik süresince devam ederken doğum sonrasında kendiliğinden düzelebilir. Ancak gestasyonel diyabeti olan bireylerin ilerleyen yaşlarda tip 2 diyabet hastası olma ihtimali yüksektir. Bu nedenle hamilelik sırasında tespit edilen diyabetin takip edilmesi ilerleyen yaşlar için önlem niteliğindedir.

Pre-diyabet: Kan şekeri ne normal sınırlarda ne de şeker hastalığı teşhis edilebilecek düzeyde. Ancak pre-diyabet, yani gizli şeker şüphesi olan kişilerde gelecekte diyabet geliştirme riski yüksektir. Erken teşhis ve tedavi ile bu durum ortadan kaldırılabilir.

Diğer diyabet tipleri: Genetik bozukluk ve kullanılan birtakım ilaçlara bağlı olarak gelişebilen diyabettir.

diyabet cerrahi

Ameliyat İçin Gereken Şartlar

Diyabet cerrahi olabilmek için bazı şartlara uygun olmak gerekir. Bu durumlar uygunluk açısından ve doğru yöntemin belirlenmesi için oldukça önemlidir. Kilolu bireylerin vücut kitle indeksi 35 ve üzerinde ise obezite cerrahisi diyabet cerrahisine tercih edilebilir. Ameliyatın her iki alanında da amaç hastanın metabolizma problemlerini tamamen ortadan kaldırmaktır.

Diyabet Cerrahi (Şeker Ameliyatı) Kimlere Uygulanır?

Tüm diyabet hastaları doğrudan diyabet cerrahisine götürülmesi söz konusu değildir. Oldukça başarılı bir şekilde yapılmasına rağmen çeşitli riskleri de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle diyabet cerrahi (şeker ameliyatı) sadece belirli koşulları sağlayan kişilere yapılabilir:

  1. Uzun süre boyunca ameliyatsız yöntemleri deneyip başarılı bir sonuç alamayan kişiler şeker hastalığı ameliyatı olabilirler.
  2. Pankreas tarafından yeterli insülin üretebilen şeker hastaları, şeker hastalığı ameliyatı olabilir.
  3. Şeker hastalığından kaynaklanan doku hasarı artıyorsa ve durdurulamıyorsa şeker hastalığı ameliyatı yapılabilir.
  4. Diyabet cerrahi  vücut kitle indeksi 25 ile 35 arasında olan kişilerde kullanılabilir.

Bunlara ek olarak, hastaya özel birkaç başka durum da aranır. Kesin bilgi için mutlaka bir doktora görünmelisiniz.

Şeker Ameliyatı Tip 1 Diyabet Hastalarına Uygulanabilir mi?

diyabet cerrahiTip 1 diyabetin metabolik cerrahi yaklaşımlarla ortadan kaldırılması mümkün değildir. Diyabet cerrahi ve genel olarak tedavisi mümkün olan ana tip 2 diyabettir. Tip 1 diyabet insülin depolarının tamamen yok olmasına neden olduğu için, insülin depolarının artması metabolik cerrahi sırasında bile mümkün değildir. Günümüz şartlarında tip 1 diyabetin cerrahi olarak tedavi edilebilmesi mümkün değildir. Güncel cerrahi uygulamalar pankreas naklini ve beta hücre naklini içerir. Birkaç deneysel çalışma olmasına rağmen, henüz kesin sonuçlar elde edilmemiştir.

Şeker Hastalığı Ameliyatı Yapılışı

Cerrahi rahatsızlığın çözümü, hekim ve hastanın ortak kararına bağlı olarak yapılmalıdır. Hastanın durumu, hastalığın yaşam kalitesine etkisi ve hastalığın neden olduğu komplikasyonlar bunu belirleyen faktörlerdir.

Öncelikle hastanın kan değerleri ve çeşitli veriler doktor tarafından kontrol edilir. Bu veriler, tıbbi öykü ve kullanılan ilaçlar kişinin cerrahi yaklaşımını, yapılacak cerrahi müdahalenin türünü belirleyecektir. Analiz sonunda doktor görüşü ve hastanın onayı ile müdahaleye başlanır.

Diyabet cerrahi genellikle metabolik cerrahi yöntemler adı altında bir dizi operasyonla gerçekleştirilir. Bu operasyonun temel amacı şeker hastalığını ortadan kaldırmak için hormonal değişiklikler sağlamaktır. Obezite, diyabetle birlikte sık görülür ve diyabet cerrahisi bu iki sorunu aynı anda ortadan kaldırmanın ne kadar önemli olduğunu gösterir.

Ameliyatın ilk aşamasında mide üzerine yoğunlaşılır, midede açlık hormonları üreten ve acıkmanızı sağlayan esnek bir kısım bulunur. Bahsedilen kısmın çıkarılması ameliyatı ile yemek yeme isteğiniz büyük ölçüde azalır ve obezite sorununuz ortadan kalkar ve şeker hastalığınız azalır ancak bu ameliyat genellikle tek başına hastalığı tedavi etmez, bundan dolayı ek ameliyat gerekir. Mide işlemi tamamlandıktan sonra mide çıkışına inilir, mide çıkışı ile ince bağırsak arasındaki bölüm 250 cm kesilir ve ince bağırsağın son bölümü ile işlem tekrarlanır. Bağırsakların son bölgesi belirli bir hormonu salgılamaktan sorumludur, bu hormonun artması için saf gıda ile doğrudan temasa ihtiyacı vardır ve bu işlemlerin ana amacı budur.

Ameliyattan sonra ince bağırsakta hasar gören kısım tarafından salgılanan hormon eskisinden daha fazla olur, pankreas üzerindeki baskıyı azaltır, insülin salgılama hızı önemli ölçüde artar ve şeker hastalığı durur.

diyabet cerrahi

Diyabet Cerrahisi Sonrası

Diyabet cerrahi (şeker ameliyatı) tarafından ameliyat edilen hastalar fiziksel aktivitelerine kademeli olarak dönmeli ve sert hareketlerden kaçınmalıdır. Şeker ameliyatı sonrası iki hafta boyunca sıvı beslenme şekli uygulanmalıdır. Yağı alınmış şekilde et, tavuk ve kemik suyu tüketmek protein kaybını önlemek adına mühimdir. İki hafta sonra püre gıdalar alınmalıdır. Asitli, yağlı, acı ve ekşi gıdalardan uzak durulmalıdır. İlk bir aydan sonra kademeli olarak katı gıdaya diyetisyen kontrolünde geçilmeli, önerilmeyen hiçbir yiyecek ve içecek tüketilmemelidir. Son olarak şeker ameliyatı sonrası yaşanan mineral ve vitamin kaybını önlemek adına diyetisyen kontrolünde olmak koşuluyla mineral, vitamin ve besin takviyeleri alınabilir.



Bir cevap yazın